Annemarie Mikkers | Onderwijsmensen denken anders

Annemarie Mikkers | Onderwijsmensen denken anders 09 - 04 - 2019

“We bespraken laatst een casus. Allemaal moeilijk, moeilijk”. Annemarie vond dat reden voor de vraag aan de docent: “Hoe is de thuissituatie van dit jongetje?” Waarop de docent haar aankeek en zei: “Dat weet ik niet hoor.” En daar zit de kracht van jongerenwerk. Achter de oorzaak van het gedrag proberen te komen. Niet als betweter, maar om in een open, misschien kwetsbare houding samen te werken aan hetzelfde doel.

Deze keer een interview met Annemarie Mikkers. Al 11 jaar werkzaam bij De Schoor, Welzijn in Almere bij Place2B, het jongerencentrum in Almere-Buiten. Buiten is er schoolvoetbal en ik kom binnen in de gemeenschappelijke ruimte, waar al een aantal jongeren lekker op de spelcomputer speelt. Even wachten op Annemarie en dan krijg ik direct een rondleiding door de verschillende ruimtes. Overal is activiteit en zie je jongeren (en ook jongere jongeren), begeleiders en stagiairs. In de grote zaal wordt een start gemaakt met koken voor de maaltijd vanavond. Er wordt gekookt voor maximaal 25 personen. Een bami, nasi of andere eenvoudige edoch voedzame maaltijd. Iets wat aansluit bij de jongeren, iets wat ze thuis ook eten. De gasten zijn mensen uit de wijk en ook de wijkagent sluit aan. Eventuele problemen kunnen zo meteen opgelost worden.

Karaoke, brassen en kickboksen, alles kan
De grote zaal wordt voor nog meer doeleinden gebruikt. Als jongeren een idee hebben dan wordt gekeken wat mogelijk is. Zo zijn ze aan het karaoken en brassen (ik wist het ook niet, maar het is dat fantastische getrommel) en zijn er lessen kickboksen. Iemand die lesgeeft wordt in het eigen netwerk (een jongere van vroeger, een stagiair) gevonden. Er wordt op deze manier echt vanuit de vraag van de jongeren gewerkt. Zo is er ook een speciale meidengroep met een aanbod dat past bij meiden.

En dan is er nog een chillruimte. Hier kunnen de jongeren laagdrempelig binnenlopen om bijvoorbeeld te gamen, muziek te luisteren, te poolen, lekker te zitten en wat te kletsen. Een belangrijke ruimte, want hier wordt het contact gemaakt met de jongeren. In de tussentijd geeft Annemarie handjes en groet ze iedereen die er is. Op die manier bouw je aan de vertrouwensband die zo belangrijk is. Per jongere wordt gekeken waar wensen en behoeften liggen. Maar ook of er signalen en hulpvragen zijn.

Betekenisrelatie
Jongeren komen terug. Annemarie werkt al 11 jaar bij Place2B en ze ziet jongeren die ze in haar eerste jaren heeft ontmoet, terugkomen. De langdurige betekenisrelatie maakt dat ze op ieder moment in hun leven met vragen terugkomen. Omdat ze weten wat ze aan je hebben.

“Hoe komen jongeren naar het jongerencentrum?” Annemarie vraagt het meteen aan een vertrouwd gezicht. “Hoe kende jij dit?” Heel eenvoudig, meestal via een vriend. Mond-tot-mond reclame. Jongeren die hier komen wordt ook toekomstperspectief geboden door bijvoorbeeld een stageplaats te bieden. En dan gaat het vaak om leerlingen van PrO of ROC niveau 1. Op dit moment lopen er ongeveer 10 stagiairs (verdeeld over de dagen) rond, dus we kunnen wel stellen dat Place2B hier ook in een behoefte voorziet.

Plannen uitbouwen
Inmiddels zijn we in de laatste ruimte aangekomen. Een beetje rommeltje, maar de plannen zijn helder. We zien een DJ-booth, er staan computers waar jongeren hun eigen muziek en video kunnen maken en opnemen. Waar ligt je kracht en wat kun je uitbouwen, daar wordt voor iedere jongere naar gekeken. De doelgroep is vaak heel creatief en maakt graag muziek. Door die eigenschappen en vaardigheden te stimuleren en mogelijk te maken, worden je mindere kanten minder en word je vanzelf zelfverzekerder. Zoals gezegd, de plannen zijn er.

Waarom jongerenwerker?
Annemarie is als 17-jarige stagiaire bij het jongerenwerk terecht gekomen en nooit meer weggegaan. En zo kon het gebeuren dat het eerste plan, juf worden, veranderde. In het jongerenwerk kun je echt naar de persoon kijken en aansluiten bij wat deze nodig heeft. Je werkt langdurig vanuit de betekenisrelatie en niet als een hulpverlener die het traject afsluit en doorgaat naar de volgende cliënt.

Om het totaalbeeld duidelijker te maken, vertelt Annemarie dat er dagelijks tussen de 40 en 60 jongeren komen. En dat zijn in het geval van Place2B ook soms ook al kinderen van 10 jaar. Omdat ze eerder wil investeren in de relatie opbouwen. Vroegtijdig al bij leerlingen van groep 7 en 8. Door die relatie kun je kinderen als ze in het vo zitten en op straat komen al benaderen. Je kent ze al, dus je kunt ze veel makkelijker aanspreken. Natuurlijk is er voor jongere kinderen (tot 12 jaar) ook het kinderwerk van De Schoor. De teams Kinderwerk en Jongerenwerk trekken samen op.

Perfect Ninã’s
Eenmaal in het kantoor wordt het wat rustiger. Bij jongerenwerk denkt men over het algemeen aan jongens, de meiden worden vaak onderbelicht. Zijn ze daardoor ook niet in beeld, zijn ze er niet? Annemarie vertelt dat ze in Almere Oost en Almere Buiten jongerenwerk doet dat voornamelijk gericht is op meiden. In groepen met jongens sneeuwen de meiden vaak onder. Het is voor meiden en vrouwen net zo belangrijk om krachtiger te worden. Vandaar dat Annemarie samen met collega’s diverse projecten voor meiden heeft ontwikkeld. Het meidenwerk valt onder Ninã’, wat meiden in het Spaans betekent. Ze hebben dit Perfect Nina’s genoemd. Een zo’n project is Be a model om meiden kennis te laten maken met modellenwerk. Niet alleen hoe je jezelf kunt presenteren op de foto, maar ook wat het bij een ander kan oproepen als je jezelf in bikini op een website of op Facebook zet. Er is in het meidenwerk een samenwerking ontstaan tussen Oké op school en De Schoor. De mooie trainingen van Oké op school bereiken niet alle meiden, zeker niet de meiden die Annemarie graag wil bereiken. Daarbij is de trainer van Oké op school na 10 weken weg, maar jongerenwerk blijft. Door de samenwerking is zichtbaar geworden dat deze projecten voor meiden nodig zijn. 9 mei start een nieuwe ronde!

Relatie met thuis
Annemarie vertelt dat het jongerenwerk de laatste 1½ jaar investeert in huisbezoeken om ouders mee te nemen in de begeleiding van hun kind. Achter de voordeur zie je veel, vaak valt dan het een en ander als een puzzel in elkaar. Je hebt soms te maken met jongeren die vroegtijdig school verlaten, om welke reden dan ook. Die jongeren kun je vaak via de huisbezoeken, via die vertrouwensband en in samenwerking met je netwerkpartners toch weer naar school laten gaan.

Relatie met school  
Als het zo goed is de thuissituatie te kennen, zijn de jongerenwerkers dan ook in de school te vinden? Sinds ruim 1 jaar sluit Annemarie aan bij het ZorgAdviesTeam (ZAT) van het ROC Almere Buiten. Juist de aanpak van jongerenwerkers maakt dat zij een brug kunnen slaan tussen straat, thuis en school. Daardoor kan het schoolaanbod meer passend gemaakt worden. Iedereen werkt normaal op zijn eigen eilandje. Hoe mooi is het door bruggen te bouwen samen meer te bereiken!
Annemarie benadrukt dat het jongerencentrum zelf ook moet blijven bestaan. Want daar voelen de jongeren zich op hun gemak en zien ze dus de vertrouwde gezichten. Er zijn voor de jongeren is al helpend. Er zijn in de pauzes, het gaat om zien en gezien worden. En natuurlijk om af te stemmen met school.

Drempels verlagen
Om een beetje idee te krijgen van cijfers mag ik het concept-jaarverslag inkijken. Annemarie laat zien dat Place2B vorig jaar 721 jongeren heeft bereikt. Het totaal jongerenwerk overschrijdt de 2.600 jongeren (jongeren als bezoeker). 134 jongeren zijn doorverwezen naar jeugdhulp, 23 richting onderwijs, 96 naar eigen activiteiten. Waarbij de jongeren blijvend gevolgd worden. Het is dus niet zo dat wanneer een jongere weer naar school gaat, ze uit beeld zijn.
Wat zo jammer is, is dat jongeren en ouders vaak bang lijken te zijn voor hulpverlening. Ze denken meteen aan Jeugdzorg en uithuisplaatsing. Het jongerenwerk wil juist de brug zijn tussen de jongere en de instantie. Om de drempel te verlagen, is er bijvoorbeeld al een spreekuur van maatschappelijk werk op de locatie van Place2B. Waarbij Annemarie benadrukt dat het belangrijk is om ook met deze partners een goede relatie te hebben. Je moet weten wat je aan elkaar hebt en wat je van elkaar kunt verwachten. “Stuur ik iemand naar jou toe, dan moet ik wel zeker weten dat jij met die jongere aan de slag gaat.” Jongeren merken het echt wel als zo’n relatie niet klopt. Iedere keer wordt er weer gekeken naar mogelijkheden. Wat en wie past bij welke jongere en bij welk traject?

Successen zichtbaar maken
Hoe laten we de successen zien en waar vinden we de middelen om breder in de scholen te zijn? Zodat de scholen aangeven dat ze jongerenwerk in hun school willen hebben. Er draait een pilot op het ROC met deelname van de jongerenwerker in het ZAT. De succesverhalen moeten nu naar buiten, o.a. naar de gemeente. De mogelijkheden zijn er, nu de middelen nog. Of willen we eerst de lerarentekorten wegwerken? Het is onmogelijk om nog meer schoteltjes omhoog houden. Alles kost tijd, en het probleem is dat niemand tijd heeft. Ja, tijd om brandjes te blussen. Annemarie vindt dat we meer op preventie moeten inzetten. Krijg dat maar eens voor elkaar. Want iedereen heeft belangen en het gaat altijd over geld. Maar willen we niet allemaal investeren in de toekomst?

Estafette
Bij een estafette-interview hoort een voorganger. De vraag van Vanilla Sala is: wat vind jij dat er in Nederland mist om jongeren goed te kunnen helpen? Annemarie is daarin heel duidelijk. Jongerenwerk moet de school in! Door in de school werkzaam te zijn, kun je vroegtijdig schoolverlaten terugdringen. Vanuit de school kun je met alle betrokken partners veel sneller schakelen. Daarmee kun je een cirkel om de leerling/jongere bouwen. Zie je als voorbeeld dat een leerling te laat komt, dan kun je als jongerenwerker het gesprek aangaan en vragen wat er aan de hand is. Juist in het voortgezet onderwijs en het mbo kan het jongerenwerk van betekenis zijn. De overgang van voortgezet onderwijs naar mbo is gigantisch groot. Van het schoolse vo naar het zelfstandige mbo ontstaan veel problemen. Als jongerenwerker kom je er, in het gesprek met de jongere, vrij snel achter dat er op het basis- en voortgezet onderwijs al problemen waren. Denk aan: veel eruit gestuurd worden, spijbelen, negativiteit of het speelse karakter van de leerling zelf. En dan sta je als jongere op het mbo ingeschreven, een beroepsopleiding waar andere vaardigheden van je verwacht worden. Omdat de vaardigheden niet beheerst worden, wordt de opleiding een grote speeltuin. Hoe ga je daar als docent mee om? Hoe bereik je de jongeren en hoe vertel je ze wat er van hen verwacht wordt? Dat is wat met inzet van jongerenwerk succesvol kan zijn. Annemarie: “Laten we de krachten bundelen, want we hebben er niets aan als een jongere van school gestuurd wordt en zijn of haar opleiding niet af kan maken.”

Daarnaast heeft het jongerenwerk afgelopen 2 jaar deelgenomen met de training Groepsdynamisch werken samen met Passend onderwijs, Oké op school en enkele docenten. Daar hebben we geleerd om klassen te observeren en van elkaars expertise gebruik te maken, zodat klassen weer goed gaan functioneren en de leerkracht goed les kan geven. Een mooi begin, maar er is veel meer mogelijk.

Annemarie geeft het stokje door aan Beniamina Pinas, schoolmaatschappelijk werk op het ROC en tevens voorzitter van het ZAT waarin ik nauw met haar samenwerk.

En de vraag is breed:
Hoe je volgens haar jongeren nog sneller en effectiever kunt ondersteunen? Op verschillende leefgebieden (leefstijl, gezondheid, wonen,..)
Wat mist zij op school om leerlingen de tijd die ze op school zitten goed af te leveren? Zodat ze in hun leven verder kunnen met een baan of vervolgopleiding.

Meer info of aanmelden voor Perfect Ninas via het mailadres van Annemarie: mikkers@deschoor.nl

Wil je op de hoogte blijven van de projecten, activiteiten, filmpjes, foto's en het laatste nieuws. 
www.facebook.com/Place2Balmere  /  www.facebook.nl/jongerenwerkdop / www.facebook.nl/VIP2B
Instagram: jongerenwerkdop



Terug